Genel Bakış
Piraye Koleksiyonu (pirayekoleksiyonu.com), Nâzım Hikmet’in eşi Piraye’nin (1906–1995) ardında bıraktığı kişisel arşivi dijital ortamda bir araya getiren bir koleksiyon sitesidir. Ömrünün büyük bölümünü “beklemek ve biriktirmekle” geçiren Piraye; mektupları, fotoğrafları, defterleri, belgeleri, tabloları, desenleri ve el işlerini özenle saklamış. Bu birikim bugün yalnızca bir ailenin değil, bir dönemin edebiyat ve kültür tarihinin de birinci elden tanığı.
Koleksiyon, sıradan bir belge yığını değil: Nâzım Hikmet’in kayışına adı kazılı kol saatinden, Mısır sinemasının ilk filmlerinden kalma karelere kadar, her biri kendi hikâyesini taşıyan malzemelerden oluşuyor. Piraye Koleksiyonu Çalışma Grubu (Erden Akbulut, Yeşim Bilge, Handan Durgut, Mehmet Ulusel), yıllardır bu arşiv üzerine çalışıp altı kitap yayımladıktan sonra, koleksiyonu internet ortamına taşıyıp herkesin erişimine açmak istedi. Projenin teknik ayağını Red Bilişim üstlendi.
Süreç ve Teknik Yaklaşım
Bu tür bir arşivin zorluğu, içeriğin tekdüze olmamasıdır: bir mektupla bir fotoğrafın, bir defterle bir el işinin künyesi, alanları ve sunumu birbirinden farklıdır. Hazır bir temanın ya da “her şeyi yapan” bir eklentinin bu çeşitliliği taşıyamayacağını baştan gördük. Bu yüzden içeriği standart “yazı/sayfa” kalıplarına sıkıştırmak yerine, WordPress’i Meta Box eklentisiyle genişletip her malzeme türünü kendi özel alanlarıyla tanımlanan ayrı bir içerik modeline oturttuk.
Koleksiyonun bir başka özelliği, malzemelerin Piraye’nin yaşamındaki dönemler boyunca (çocukluk ve ilk gençlik, “aynı çatı altında” yılları ve sonrası) bir zaman çizgisi üzerinde okunabilmesi. Ön yüzü, hem bu dönemsel anlatıyı hem de tür bazlı (mektup, fotoğraf, defter, belge, eser) gezinmeyi bir arada sunacak şekilde kurguladık.
Yaptıklarımız
- Türe özel içerik modeli: Mektup, fotoğraf, defter, belge, tablo/desen–el işleri ve “kitaplığından” seçkisi gibi farklı malzeme türlerinin her birini, kendi alanlarıyla WordPress + Meta Box üzerinde ayrı içerik tipleri olarak tanımladık.
- Dönemsel ve kategorik keşif: Koleksiyonun hem Piraye’nin yaşam dönemleri boyunca bir zaman çizgisinde, hem de tür/kategori bazında gezilebildiği bir gezinme yapısı kurduk.
- Editör dostu içerik girişi: Çalışma grubunun teknik bilgi gerektirmeden, düzenli ve hatasız biçimde yeni malzeme ekleyebilmesi için sade bir yönetim deneyimi tasarladık.
- Hafif ve kalıcı mimari: Görsel ağırlıklı bir arşivde bile hızlı açılan, düşük bakım maliyetli ve uzun ömürlü olacak sade bir altyapı tercih ettik.
Sonuç
Dağınık ve kırılgan bir kişisel arşiv; standart kalıplara sıkıştırılmak yerine kendi veri modeline oturtularak, herkesin çevrimiçi erişebildiği kalıcı ve tutarlı bir dijital koleksiyona dönüştü. Piraye’nin bir ömür boyu biriktirdiği miras, artık ilgilisiyle ve meraklısıyla buluşabiliyor.
Site adresi: pirayekoleksiyonu.com↗